Trong suốt hàng triệu năm, Trái Đất đã vận hành như một hệ thống sinh học hài hòa, sử dụng những nguyên liệu quen thuộc như nước, khoáng chất, đường, protein, chất béo... để nuôi dưỡng sự sống. Nhưng chỉ trong một thế kỷ ngắn ngủi gần đây, con người đã đưa vào hệ thống ấy một kho tàng vật chất hoàn toàn mới - những “𝐭𝐡𝐮̛̣𝐜 𝐭𝐡𝐞̂̉ 𝐥𝐚̣” mà thiên nhiên chưa từng biết đến: hàng chục nghìn hóa chất tổng hợp, phụ gia công nghiệp, thuốc trừ sâu thế hệ mới, dược phẩm, hormone, chất chống dính, chống cháy, hạt nhựa, vi nhựa, sợi vi mô từ dệt may, bụi mài mòn từ lốp xe, vật liệu nano...

Nếu chúng ta coi khí quyển là lá phổi thì đại dương sẽ được ví như là hệ thống gan của cơ thể Trái Đất. Nó hấp thu một phần lớn khí CO₂ do con người thải ra và “giữ hộ” lượng nhiệt dư thừa khổng lồ. Dịch vụ khí hậu miễn phí ấy có cái giá hoá học rất rõ: khi CO₂ tan trong nước biển, nó tạo ra axit cacbonic (H₂CO₃), giúp hạ độ pH và rút bớt ion carbonate (CO₃²⁻) một “xi măng” được cung cấp cho mọi sinh vật xây vỏ và bộ xương vôi trong đại dương (san hô, nhuyễn thể, phù du vôi...). Tính từ thời tiền công nghiệp, độ pH bề mặt đại dương đã bị giảm khoảng 0,1 đơn vị.

Ranh giới sol khí khí quyển hiểu một cách gần gũi là giới hạn an toàn của “lớp sương mù li ti” treo trong bầu không khí. Nó là chiếc nút vặn vô cùng nhạy cảm: chỉ cần xoay quá tay ở vài vùng núi hay đồng bằng đông dân thì nhịp mưa hay nắng có thể sẽ lệch pha, vụ mùa trật nhịp, băng tuyết tan nhanh hơn, bờ biển nhận những trận mưa trái mùa, còn lá phổi của chúng ta phải gánh thêm lớp bụi mịn len lỏi tới tận máu. Hiện tại, sự gia tăng nhanh của hạt bụi mịn PM2.5 và các sol khí khác trong khí quyển ảnh hưởng rất lớn đến khí hậu, trồng trọt (nắng đến mặt đất bị che bớt và cây trồng giảm quang hợp) và sức khỏe con người, nhất là chất lượng hơi thở. Ranh giới này hiện đang tiến gần đến ngưỡng nguy hiểm. 

Hãy coi Trái Đất như một cơ thể sống với hai “túi nước” nuôi dưỡng mọi thứ: nước chảy được (sông, hồ, nước ngầm, thường được gọi là 𝐛𝐥𝐮𝐞 𝐰𝐚𝐭𝐞𝐫) và độ ẩm trong đất, trong cây (phần nước mưa thấm xuống rồi bốc hơi, thường được gọi là 𝐠𝐫𝐞𝐞𝐧 𝐰𝐚𝐭𝐞𝐫). Nền văn minh hiện đại phát triển bằng cách mở rộng canh tác, dựng đập, khoan giếng, kéo ống, tức là liên tục rút từ hai túi ấy. Khi rút hợp lý, cơ thể vẫn khỏe: mưa thấm được, sông có dòng chảy mùa kiệt, giếng tự nạp lại. Nhưng khi rút quá tay, nhịp “mưa - thấm - chảy - bay hơi” bị lệch: đất khô nhanh, lũ đến đột ngột rồi lại hạn kéo dài, mực nước ngầm tụt, sông cạn vào đúng những tháng cần nước nhất.

Trong vài thập niên trở lại đây, nhờ khoa học kỹ thuật tiến bộ, chúng ta đã tăng tốc tác động mạnh vào hai vòng tuần hoàn căn bản của hành tinh: ni-tơ (N) và phốt-pho (P). Nhờ đó, sản lượng nông nghiệp bùng nổ, hàng tỷ người có đủ ăn. Nhưng cái giá ẩn, tích lũy theo ngày, là dòng chảy sinh địa hoá vượt ngưỡng tự nhiên mà hệ Trái Đất có thể hấp thụ an toàn: tảo nở hoa, “vùng chết” thiếu oxy lan rộng trên đại dương, bụi mịn tăng trong không khí, và khí nhà kính leo kỷ lục đồng thời gây phá hoại âm thầm tầng ozone.