Đề tài được Hội đồng nghiệm thu cấp trường đánh giá và thông qua theo đúng quy trình nghiên cứu khoa học.

Theo đánh giá của Hội đồng, đề tài đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về thiết kế nghiên cứu, phương pháp đo lường, phân tích số liệu và tính phù hợp của đối tượng, đồng thời cung cấp những dữ liệu có giá trị thực tiễn trong bối cảnh chăm sóc sức khỏe dự phòng và đào tạo nhân lực y tế.

Thiết kế nghiên cứu được đánh giá cao về tính hệ thống

Đề tài được triển khai trên 57 sinh viên năm thứ hai ngành Điều dưỡng, nhóm đối tượng có đặc thù chịu áp lực học tập và thực hành cao. Nhóm nghiên cứu lựa chọn thiết kế mô tả cắt ngang kết hợp thuần tập tiền cứu, cho phép đánh giá đồng thời tác động tức thời và tác động dài hạn của quá trình thực hành luyện thở có cấu trúc.

Theo nhận xét của Hội đồng nghiệm thu, việc kết hợp hai thiết kế nghiên cứu giúp tăng độ mạnh của đề tài, hạn chế những sai lệch thường gặp khi chỉ đo lường ở một thời điểm hoặc chỉ dựa trên cảm nhận chủ quan. Đây được xem là một trong những điểm mạnh nổi bật của nghiên cứu.

Đo lường đồng thời nhiều chỉ số sinh lý then chốt

Một điểm khác được Hội đồng đánh giá cao là việc nhóm nghiên cứu đo lường đồng thời nhiều chỉ số sinh lý quan trọng, bao gồm nhịp tim, huyết áp, nhịp thở, độ bão hòa oxy (SpO₂) và nồng độ cortisol máu - hormone liên quan trực tiếp đến đáp ứng stress của cơ thể.

Theo nhóm nghiên cứu, nhiều nghiên cứu trước đây về các kỹ thuật thở thường chỉ tập trung vào một nhóm chỉ số đơn lẻ, trong khi việc đo lường đồng thời nhiều chỉ số giúp đánh giá toàn diện hơn tác động sinh lý, đồng thời tăng độ tin cậy của kết luận thông qua sự nhất quán giữa các chỉ dấu.

Kết quả cho thấy tác động rõ ở cả ngắn hạn và dài hạn

Báo cáo tại buổi nghiệm thu cho thấy, ngay sau thực hành, các chỉ số sinh lý của sinh viên ghi nhận xu hướng cải thiện và duy trì trong thời gian ngắn sau đó.

Cụ thể, nhịp tim trung bình giảm và duy trì sau 10 phút (73,70 lần/phút so với 79,43 lần/phút trước thực hành). Huyết áp tâm thu giảm và duy trì (112,73 mmHg so với 118,14 mmHg), trong khi huyết áp tâm trương giảm và duy trì (71,64 mmHg so với 75,15 mmHg). Nồng độ cortisol giảm đáng kể (5,81 µg/dL so với 8,96 µg/dL).

Ở tác động dài hạn, sau 8 tuần duy trì thực hành, nhiều chỉ số tiếp tục ghi nhận xu hướng cải thiện so với thời điểm trước nghiên cứu. Nhịp tim giảm từ 89,68 lần/phút xuống 79,43 lần/phút; huyết áp tâm trương giảm từ 77,66 mmHg xuống 75,15 mmHg; nồng độ cortisol giảm từ 8,96 µg/dL xuống 8,00 µg/dL. Các thay đổi này được nhóm nghiên cứu xác định có ý nghĩa thống kê trong phạm vi đề tài.

Theo nhận định của Hội đồng nghiệm thu, việc ghi nhận sự cải thiện đồng thời ở nhiều chỉ số sinh lý, đặc biệt là cortisol, cho thấy phương pháp luyện thở có cấu trúc không chỉ tạo cảm giác thư giãn nhất thời, mà có khả năng tác động đến cơ chế điều hòa stress của cơ thể.

Ý nghĩa đối với đào tạo y khoa và chăm sóc sức khỏe dự phòng

Sinh viên y khoa là lực lượng vừa học tập trong môi trường áp lực cao, vừa là nguồn nhân lực trực tiếp tham gia chăm sóc sức khỏe cộng đồng trong tương lai. Theo Hội đồng nghiệm thu, việc nghiên cứu các phương pháp giúp sinh viên tự điều chỉnh trạng thái sinh lý - tinh thần ngay trong quá trình đào tạo có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao sức bền nghề nghiệp, hạn chế nguy cơ suy kiệt và giảm hiệu quả học tập - hành nghề.

Các chuyên gia cũng cho rằng, trong bối cảnh stress, rối loạn giấc ngủ và các vấn đề sức khỏe tinh thần ngày càng gia tăng ở người trẻ, những can thiệp không dùng thuốc, dễ triển khai, chi phí thấp nhưng có dữ liệu đo lường rõ ràng đang trở thành một hướng tiếp cận cần được quan tâm trong chăm sóc sức khỏe dự phòng.

Nhóm nghiên cứu nhấn mạnh, các kết quả hiện tại không nhằm thay thế điều trị y khoa, mà đóng vai trò hỗ trợ dự phòng, giúp người thực hành nâng cao năng lực tự chăm sóc và điều hòa stress khi được hướng dẫn đúng kỹ thuật.

Định hướng mở rộng nghiên cứu và ứng dụng có kiểm soát

Phát biểu tại buổi nghiệm thu, bà Vashna Thiên Kim, nhà nghiên cứu và tác giả phương pháp Haama Breath, cho biết:

“Kết quả của đề tài cho thấy một hướng tiếp cận có cơ sở khoa học, giúp mỗi người từng bước hình thành năng lực tự chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần. Đây là nền tảng để chúng tôi tiếp tục đồng hành với các cơ sở giáo dục và y tế, phát triển những mô hình hỗ trợ sức khỏe dự phòng có chiều sâu và giá trị lâu dài cho cộng đồng”.

Từ góc độ khoa học, Hội đồng nghiệm thu kiến nghị cần tiếp tục mở rộng nghiên cứu với quy mô mẫu lớn hơn, thời gian theo dõi dài hơn và đa dạng đối tượng (sinh viên các ngành khác, người lao động, nhóm có nguy cơ stress cao…) nhằm củng cố thêm bằng chứng và làm rõ phạm vi ứng dụng phù hợp.

Gợi mở mô hình thí điểm gắn với cộng đồng địa phương

Trên cơ sở dữ liệu bước đầu từ nghiên cứu, tại khu vực Phan Thiết, mô hình “Điểm thở phục hồi” đã được tổ chức thí điểm như một hoạt động cộng đồng, theo hình thức tự nguyện, không thu phí. Mô hình tạo điều kiện để người dân tiếp cận thực hành thở an toàn, có hướng dẫn, qua đó nâng cao ý thức chăm sóc sức khỏe chủ động trong cộng đồng.

Theo đại diện ban tổ chức, các hoạt động thí điểm được triển khai với tinh thần giáo dục sức khỏe, không thay thế điều trị y tế, đồng thời là bước thử nghiệm thực tế để đánh giá khả năng tiếp cận, tuân thủ và hiệu quả của mô hình trong cộng đồng địa phương.

Từ nghiên cứu trong môi trường đào tạo y khoa đến mô hình thí điểm tại địa phương, quá trình triển khai tại Bình Thuận cho thấy một hướng đi đáng chú ý: khoa học hóa các can thiệp lối sống, triển khai có kiểm soát và gắn với điều kiện thực tế của cộng đồng. Đây cũng là nền tảng để các sáng kiến chăm sóc sức khỏe dự phòng có thể được xem xét mở rộng theo hướng bền vững, mang lại giá trị lâu dài cho cộng đồng.